Nits articles in books

Featured Articles are from the following books:

Popjaar 89-90

The Nits in Moskou

Neerlands succesvolste muzikale export-artikel boort een nieuwe markt aan: Rusland. Een reisverslag.

[This is a report of 3 Nits gigs in Moscow during the Urk tour. Since Urk was quite early after the Iron Curtain fell, there have been few western musicians to appear in Moscow. The article focuses on the cultural differences between the usual western gigs and the Moscow audience, but also gives some insight about the Nits foreign tours in general. Sorry, for the time being it is only available in Nederlands. JSt]

Griselda-Edwien Visser

Na optredens van de Nederlandse popgroepen Vijf Slag, Een Wijd en Slauerhoff in het underground-circuit rond Moskou, spelen The Nits in maart 1989 op uitnodiging van het 'Bureau Jeugdzaken' drie avonden in het hoofdstedlijke hotel Rossyia. Het betekent het eerste officiele bezoek van een Nederlandse band aan Rusland , waar het popcircuit sinds de afkondiging van perestroika in 1985 een bloeitijd doormaakt. Vor die tijd was Rusland praktisch verstoken gebleven van Westerse muziek, op het concert van Boney M. na dat onder het regime van Brezjnev platsvond. Op die tumultueuze avond werden kaartjes geruild voor ein bontmuts of spijkerbroek, marktwaarde honderd roebel.
Onder Brezjnev's opvolger Tsjernenko werd rockmuziek echter monddood verklaard, maar de nieuwe bezems in het Kremlin vegen sinds koort schoon. Popmuziek is gelegaliseerd tot Kunst- en Exportvorm: gevestigde acts as Alla Pugachova (Rusland's superster) en Televizor toerden door West-Europa. En na optredens in Moskou van Howard Jones, Status Quo, Yngwie Malmsteen en Bon Jovi valt de eer van een invitatie ten deel aan de groep die het eigen moederland veroverde via Belgie, Frankrijk, Zwitserland en Finland: grupi galandski The Nits.

Na enkele optredens in Frankrijk en Finland zijn The Nits en crew gearriveerd in een der grootste hotels ter wereld, het zesduizend kamers tellende Rossiya. In Finland begon eigenlijk de victorie, ook al omdat het verzoek voor optredens in Moskou ingediend is via het Finse promotiebureau Rockadillo. Na aanvankelijk negatieve reacties werd het verzoek gehonoreerd dankzij eindeloos lobbyen en een officieel bezoek van een 'Kamer van Cultuur'-delegatie aan Nederland. Deze ballotage-commissie woonde een concert van de grote theatertournee door Nederland bij en ging overstag.
Drie avonden achter elkaar treden The Nits op in de grote zaal van het hotel waar het lijsttoneel en gestoffeerde stoelen verwijzen naar 's lands theatertraditie. 'Op een of andere onverklaarbare wijze dacht de organisatie dat we alleen maar in ijshockeystadions wilden optreden,' vertelt manager Aad Link, 'maar uitendelijk hebben ze ons hier geboekt, in een zaal waar nooit popgroepen optreden.'
Echt bekend in Rusland zijn The Nits niet. Radiostations draaien enkele weken voor de optredens wel regelmatig 'Panorama Man' en 'The Train', maar wie is die groep eigenlijk van de locale discothekenhit 'In The Dutch Mountains'? The Nits zullen Moskou via mondreclame moeten veroveren want de elpees zijn niet verkrijgbaar, laat staan de cd's. Een uitzondering hierop vormen de zogeheten Beriozka-winkels waar toeristen in het bezit van zeer gewilde harde valuta de cd In The Dutch Mountains kunnen kopen. Het is een gotspe dat CBS, de platenmaatschappij van The Nits, enkele maanden voor het vertrek toestemming kreeg om 26 elpee- en cd-titels op de Russische markt te brengen. De cd's van The Nits die door de persattaché van CBS als promotiemateriaal zijn meegenomen, worden door de ontvangers als obligaties gekoesterd. De bezitters van een cd-speler in Moskou zijn op één hand te tellen.
'Naamsbekendheid is ons doel,' zegt manager Link. 'Het gaat ons helemaal niet om het geld. De organisatie betaalt voor de productiekosten - salarissen en P.A. - ongeveer 3500 NLG per dag, maar niemand krijgt echt betaald ... nou ja, in roebels dan.'
'The Nits zijn een uitzondering termidden van alle bands uit het Westen,' merkt Artemy Troitsky op, Rusland's meest voraanstaande muziekjournalist en schrijver van het spoedig te verwachten boek The Sound Of Breaking Glasnost. 'Bijna geen enkele band wil hier optreden, omdat de gages in roebels worden uitbetald. Russisch geld woordt in het buitenland niet als echt geld beschouwd.' Tijd om hun Monopoly-geld te verteren hebben de vier Nits-leden niet omdat het werkschema volgepland is.

Aan de voravond van het eerste optreden drentelen allerlei bezoekers rond de kleedkamers. De organisatoren en enkele correspondenten houden de stand der zaken nauwlettend bij, maar vor het overige is het toch aapjes kijken. De beminnelijke baboesjkas' die bij de artiesteningang posten, laten iedereen die er maar een beetje Westers uitziet zonder enige vorm van controle doorlopen. Inmiddels loopt de zaal vol met heren in jasje-dasje en dames op chique. Vergeefs speur ik naar zelfkant-jongeren. Later attendeert een groepje Nederlandse studenten uit Leiden, die Russisch studeren aan de Moskouse Universiteit, ons er op dat een toegangskaartje van vijf roebel een hele uitgave is voor en Moskouse jongere. Zijzelf wisten al enige tijd dat The Nits zouden optreden en kochten bijtijds hun kaarten.
Klokslag half acht wordt het publiek welkom geheten en de groep aangekondigd door een Russische tolk. Tegen het zwart-wit decor van de Nederlandse theatertoernee, dat als ein kubus van Rubik van kleurstelling verandert, zetten The Nits in met een reeks rustige nummers. Heel langzaam begint het publiek te ontdooien en steeds geestdriftiger te applaudiseren. Groot is de consternatie wanneer bassiste Joke Geraets solo zingt. Veel dames stoten hun eega aan: 'Het is een meisje!'. Zanger Henk Hofstede licht de inhoud van enkele nummers kort toe, maar de tolk heeft moeite om zijn tempo bij te houden. 'J.O.S. Days', kondigt Hofstede aan. 'Watte?', klinkt het uit de coulissen.
Het enthousiasme van de zaal is echter niet meer te stuiten. Geklap voor 'Mountain Jan', stormachtig applaus tijdens 'Eating House' wanneer het decor in een auto verandert en Joke Geraets, toetsenist Robert-Jan Stips en drummer Rob Kloet achter het stuur plaatsnemen. 'De familie gaat een dagje uit rijden ... in een Wolga, ja ...', grinnikt Henk tijdens de aankondiging.
Plotseling gaat er een golf van rumoer door de zaal. In de gangpaden staat een groepje jongeren te dansen. Juist, de Nederlandse studenten. Alle hoofden keren zich naar links, inclusief die van de baboesjka's, die de ordedienst vormen. Dansen!! En dat tijdens een optreden!! Muziekjournalist Alexander Kasparov moet er hartelijk om lachen. 'Ach ja, het Russische publiek is weinig gewend. De eerste keer dat de stoelen uit de zaal waren verwijderd, was in 1988 bij het hardrock-concert van Yngwie Malmsteen.'
The Nits zijn ondertussen bezig aan een kleine zegetocht. 'In The Dutch Mountains' klinkt uit de speakers. Prompt stormen veel oudere jongeren het podium op, gewapend met een handtekeningenboekje. 'Uw handtekening graag, nu!' 's Lands wijs, 's lands eer. Zo ook het slot van het optreden. Wanneer de laatste tonen van 'Port Of Amsterdam' wegsterven, staat het publiek en masse op en begeeft zich richting uitgang. Een halve minuut later wordt de eerste toegift ingezet en staan mensen letterlijk met open mond naar het podium te staren. Onwennig lopen sommigen terug naar hun plaats, maar de echte fans rennen naar voren en verdringen zich voor het podium. Grote vraagtekens ook op de gezichten van de baboesjka's, maar The Nits entameren vrolijk verder tegen een achtergrond van verschillende klokken. Een staande ovatie is het antwoord.
'Een goed optreden,' constateert Artemy Troitsky na afloop. 'Het is echt uitzonderlijk dat het publiek opstaat en gaat dansen.'

Backstage is het party time. Handtekeningen worden uitgedeeld, veel handen geschud. 'Wat een geweldig gevoel voor humor hebben die jongens,' roept Marita, één van de studenten, 'vorall die nummers van de laatste twee elpees!' (In The Dutch Mountains en de mini-elpee Hat) 'Reken maar dat ik opgelucht ben,' zegt bassiste Geraets, 'ik had geen idee wat ons te wachten stond of hoe het publiek zou reageren. Inderdaad, het is hier de gewoonte om meteen op het podium om een handtekening te vragen. Ze houden hier trouwens ook wel van "Küss die Hand, gnädige Frau". Waar maak je dat soort hoffelijkheid nog mee?'
Tijdens het concert zijn televisieopnamen gemaakt door de staatstelevisie, die de volgende ochtend in de 'Ontbijtshow' worden uitgezonden. De publiciteit blijft beperkt tot een handjevol affiches in de stad, enkele krantenartikelen en een persconferentie, maar de twee volgende avonden zit de zaal helemal vol.
Het publiek wordt per avond gevarieerder. Onder de bezoekers bevinden zich steeds meer kunstenaars en musici, onder wie leden van Rusland's avantgarde popgroep nummer één, Zvuki Mu (een naam die zoveel als 'elandgebrul' betekent), en Echo, de begeleidingsgroep van de populaire zanger Valery Leontiev. Hun bezoek aan het concert is niet alleen onder het motto 'zolang we maar vrienden blijven'.
'Ze willen samples van me overnemen,' roept Robert-Jan Stips, terwijl hij naar de oefenruimte van Echo loopt. 'Alle musici hier lezen buitenlandse bladen met informatie over technologie, maar ze kunnen alleen dromen van MIDI-apparatuur. Vandaar dat we de synthesizers even snel aan elkaar koppelen. Oost ontmoet West via MIDI ...'
Ook de andere Nits-leden hebben ontmoetingen met locale artiesten en zwerven rond in het historisch centrum. De synopsis van de eerste kennismaking met 'het derde Rome' luidt 'lekker niks teveel, lekker simpel, sympathieke mensen die alleen wat hard duwen in winkels en langzaam lopen op straat, maar over het algemeen een vriendelijke, rustige stad zonder lichtreclame en parkeerproblemen.' Het enige rock'n roll-item betreft dames van lichte zeden die 's nachts op de hoteldeur kloppen um hun diensten aan te bieden, maar dat blijkt schering en inslag te zijn in hotels vor Westerse toeristen.
Het contact met musici blijkt verfrissend. 'De meeste drummers hebben een conservatoriumopleiding genoten en zijn allround,' vertelt Rob Kloet. 'Ze vinden mijn drumstijl heel anders. Ja, hoe anders weet ik ook niet, want door de taalbarriere blijft 't beperkt tot "very good".'
Heeft 't misschien met het typische 'Hollandse' geluid van de groep te maken, de gezellige vierkwartsmaten waar iedereen op meeklapt? 'Het schijnt dat wij zeer Hollands zijn,' antwoordt zanger Hofstede. 'Wat dat is? Ik denk dat het te maken heeft met een zekere diversiteit in de muziek, hoe we het behandelen op het toneel. Het is een beetje hoe de Nederlander voetbalt ... eh, zoals Cruyff voetbalde, anders, af en toe snel, af en toe hoekig ... We schamen ons ook niet om over typisch Hollandse dingen te zingen.'
Opvallend genoeg is een soortgelijke 'etnische' trend momenteel gaande in de Russische popmuziek. Veel bands gaan op zoek naar hun roots, die in Georgie, Oekraine dan wel de Kaukasus liggen.
In de vijftien jaar dat The Nits actief zijn, is het etiket art band nog steds van toepassing, hoewel het niet de overhand heeft. 'We blijven een excursie-groepje,' grinnikt Hofstede. 'Wat is nou leuker om in het buitenland musea en galeries te bezoeken? We proberen in het buitenland altijd zoveel mogelijk te zien en mensen te ontmoeten. Daarbij komt dat The Nits een van de weinige bands is met roadies die Russisch spreken. Ik heb het idee dat we aan een vijfjaren-plan werken om in Rusland op te treden en rond te kijken. Rusland is geen vrijblijvend land, dat merk je ook aan de kunst die hier gemaakt wordt. Kunst is verzet, een persoonlijke uiting binnen het Russische systeem. Je hebt hier gewoon geen vage kunst, daar zijn mensen veel te gedisciplineerd voor.'
Achter de schermen doen de bezoekende musici niet aan tekstanalyse, maar vertellen over het schrijnende tekort aan batterijen, bassnaren en cassettes - de zegen die plan-economie heet. Geraets geeft de roadies opdracht om gebruikte bassnaren weg te geven. Het is de avond van het derde optreden. Wederom kan de organisatie geen uitspraak doen over het aantal verkochte kaarten, omdat kaartverkoop via kiosken loopt en niet te controleren valt. 't Hindert allemaal niet, de sfeer is opperbest.
Als melig intermezzo tijdens het optreden zet Hofstede 'Scarborough Fair' in en krijgt als antwoord bossen bloemen overhandigd. Dames blijven aan- en aflopen met balboekjes en bloemen. Op deze laatste avond zegeviert het scheepsrecht. Het enthousiasme is groot, het slotapplaus duurt minutenlang. Ook de Nederlandse ambassadeur in Moskou is aanwezig. 'Verdomd leuk groepje, zeg.'
Neerland's succesvolste muzikale export-artikel vaart wel. Nu het 'derde Rome' veroverd is, voert de karavaan terug naar West-Europa. Maar, filosofeert manager Link: 'Ik denk dat we zeker een periode lang in het Oostblok gaan optreden. Dat wil de band ook graag. We zullen trouwens wel moeten, alleen maar optreden in Nederland is ook niet leuk.'

Source:
Alfred Bos, Tom Engelshoven, Popjaar 89-90, published by Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, 1989 Utrecht. If you want to have the original book, used copies can usually be acquired from De Slegte in major Dutch cities.

Top of the page

[Newspapers] [Release Info] [Nits in Print] [Main Index].


[www.nitsfans.org]
Jochen A. Stein, jst at nitsfans dot org
Last modified: 02-12-2003